Bezdomność

Co to jest bezdomność?

Sucha, słownikowa definicja określa bezdomność jako „zjawisko społeczne polegające na braku domu lub miejsca stałego pobytu gwarantującego jednostce lub rodzinie poczucie bezpieczeństwa, zapewniającego schronienie przed niekorzystnymi warunkami atmosferycznymi i zaspokojenie podstawowych potrzeb na poziomie uznawanym w danym społeczeństwie za wystarczający” (Encyklopedia PWN)
Niestety szacowna encyklopedia Britannica, choć dostrzega bezdomność (homelessness), jako zjawisko społeczne (social phenomenon) nie podaje jego definicji. (Encyclopaedia Britannica). Czyżby zatem angielski idiom o słoniu w pokoju znalazł tu swoje urzeczywistnienie? Wszyscy wiedzą, że problem jest i zajmuje coraz więcej miejsca, energii, uwagi, środków materialnych ale… nikt o nim nie mówi.
Cóż, zjawisko bezdomności nie jest ani łatwe w opisaniu ani proste w zdefiniowaniu. Ale studiowanie różnych źródeł pozwalaja poznać bezdomność z różnych stron. Nie wystarczy bowiem powiedzieć, że jeśli jest bezdomny to pewnie pijak albo bezdomny „z wyboru”. To tylko pół prawdy, a półprawdy, to nieprawdy.

Bezdomność według polskojęzycznej Wikipedii:

Bezdomność w ujęciu psychologicznym to kryzysowy stan egzystencji osoby nie posiadającej faktycznego miejsca zamieszkania, pozbawionej środków niezbędnych do zaspokojenia elementarnych potrzeb, trwale wykorzenionej ze środowiska w wyniku rozpadu więzi społecznych i akceptującej swoją rolę społeczną. Jako stan ewidentnej i trwałej deprywacji potrzeb mieszkaniowych w sytuacji, gdy dotknięta bezdomnością osoba nie jest w stanie jej zapobiec, wiąże się z poważnym upośledzeniem psychicznego i społecznego funkcjonowania człowieka.

Natura bezdomności wyklucza zamkniętą i jednoznaczną klasyfikację jej przyczyn, ponieważ doprowadza do niej cały zespół nakładających się na siebie sił sprawczych, zespół postaw, zachowań determinowanych predyspozycjami osobowościowymi, którym sprzyjają sytuacje społeczne i sposób funkcjonowania służb socjalnych.

Wybrana literatura tematu (za Wikipedią):

  • A. Kowalczyk (2005), Wybrane problemy psychologiczne bezdomności w schizofrenii. Patologia psychiczna a patologia społeczna, niepublikowana praca magisterska Uniwersytetu Śląskiego, Katowice;
  • D.M. Piekut–Brodzka (2000), O bezdomnych i bezdomności. Aspekty fenomenologiczne, etiologiczne, terapeutyczne, Warszawa, wyd. Chrześcijańska Akademia Teologiczna;
  • A. Przymeński (2001), Bezdomność jako kwestia społeczna w Polsce współczesnej, Prace Habilitacyjne 1, Poznań, wyd. Akademia Ekonomiczna w Poznaniu;
  • E. Jagodzińska (2001), O przyczynach bezdomności w Polsce – wybrane zagadnienia, Warszawa, wyd. Stowarzyszenie Pomocy Bezdomnym;
  • L. Stankiewicz (2002), Zrozumieć bezdomność (aspekty polityki społecznej), Olsztyn, wyd. Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego;
  • J.Konieczny (2015), Poławiacze pereł. Historia Jurka Koniecznego i „Doktor Janoskikowej”, Kraków, wyd. Esprit